«Κουράζομαι, πλήττω, πιέζομαι, έχω άγχος, βαριέμαι, θυμώνω!»

Λέξεις κλειδιά για το ελληνικό σχολείο του σήμερα όπως αποτυπώνονται στο σημερινό άρθρο της «Καθημερινής» για την ελληνική εκπαίδευση.

Ποιες εναλλακτικές λύσεις έχουμε απέναντι στο υποβαθμισμένο δημόσιο σχολείο; Τα ιδιωτικά; Προσφέρουν στην πλειοψηφία τους μια πραγματικά εναλλακτική λύση ή κάνουν την ίδια δουλειά με το δημόσιο αλλά πιο οργανωμένα;

Freie Schule Lindau (www.freieschulelindau.de)

Οι σκέψεις αυτές πέρασαν από το μυαλό μου έχοντας κατά νου την ανυπαρξία «εναλλακτικών» μορφών εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Αφορμή στάθηκε η ανάγνωση ενός άρθρου για τα «Ελεύθερα Εναλλακτικά Σχολεία» (Freie Alternativschulen) της Γερμανίας για τα οποία η ζήτηση τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί κατακόρυφα.

Είναι σχολεία που λειτουργούν ανεξάρτητα από όλα τα υπόλοιπα. Είναι αυτοδιοίκητα και αυτοχρηματοδοτούμενα. Aκολουθούν τους γενικούς εκπαιδευτικούς στόχους που ορίζει η πολιτεία αλλά ορίζουν τα περιεχόμενα των σπουδών τους αυτόνομα.
Παιδιά, έφηβοι και ενήλικες καθορίζουν από κοινού τους κανόνες. Η δημιουργικότητα και η αυτοοργάνωση των παιδιών υπερισχύουν της πίεσης για επιδόσεις και του ανταγωνισμού. Δεν υπάρχουν βαθμοί, εξετάσεις, ούτε και ερωτήσεις σε αφηρημένες και τυποποιημένες γνώσεις. Tα αντικείμενα μελέτης καθορίζονται από κοινού από δασκάλους και παιδιά. Τα σχέδια εργασία που εκπονούν προκύπτουν μέσα από επίκαιρα ερωτήματα των παιδιών.


Το κοινωνικό στοιχείο έχει πρωτεύοντα ρόλο στη διαδικασία της μάθησης. Το σχολείο είναι μια «δεμένη» κοινωνία που δίνει τη δυνατότητα στα μέλη της να συμμετέχουν ενεργά ακόμη και όταν υπάρχουν εντάσεις και διαφωνίες.
Τα συνηθέστερα «συνθήματα» των σχολείων αυτών είναι: «Μαθαίνω να μαθαίνω» ή «μαθαίνω να ζω».
Η συμμετοχή στο μάθημα δεν είναι υποχρεωτική, κανένας δε χάνει τη χρονιά του. Οι «ομάδες μάθησης» αποτελούνται από μαθητές διαφορετικής ηλικίας και υποστηρίζονται από πολλούς εκπαιδευτικούς η κάθε μια. Η εμπλοκή των γονέων είναι σημαντική. Συμμετέχουν στην καθαριότητα του σχολείου, τη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού, το μαγείρεμα.

Η έντονη κριτική στα σχολεία αυτά δεν λείπει. Κατηγορούνται ότι δεν κάνουν μάθημα, δεν προετοιμάζουν τα παιδιά για τη ζωή αλλά τα εκπαιδεύουν σε ένα «μαγικό κόσμο» χωρίς πίεση και ανταγωνισμό. Όταν τελειώσουν το σχολείο δε μπορούν να επιβιώσουν στο ανταγωνιστικό περιβάλλον της κοινωνίας.
Τα σχολεία απαντούν με το επιχείρημα ότι με τον τρόπο που τα παιδιά «μαθαίνουν να μαθαίνουν» προετοιμάζονται με τα εφόδια που πραγματικά χρειάζονται σήμερα, σε ένα κόσμο που τόσο οι συνθήκες της ζωής, όσο και αυτές της εργασίας συνεχώς αλλάζουν.

Σήμερα υπάρχουν 85 τέτοια σχολεία (κάποια μετρούν ήδη 50 χρόνια ζωής) και φοιτούν σε αυτά περίπου 4.000 μαθητές. Η ένωσή τους (Bundesverband der Freien Alternativschulen e.V.) κλείνει φέτος τα 20 χρόνια.

Ξαναγυρνώντας στα δικά μας αναρωτιέμαι αν τέτοια σχολεία έχουν θέση στον ελληνικό εκπαιδευτικό χάρτη. Θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτά από την ελληνική κοινωνία; Μήπως η ανυπαρξία «εναλλακτικών» μορφών εκπαίδευσης υπακούει στο κανόνα της ζήτησης και της προσφοράς;

Σχετικοί σύνδεσμοι: Freie Schule Lindau, Freie Europaschule Duesseldorf, Glocksee Schule Hannover

Advertisements

4 Responses to «Κουράζομαι, πλήττω, πιέζομαι, έχω άγχος, βαριέμαι, θυμώνω!»

  1. Θεωρητικά , μου ακούγονται πολύ ενδιαφέροντα αυτά τα σχολεία. Στην πράξη φοβάμαι πως θα είναι «εκτός πραγματικότητας»! Μου θυμίζουν λίγο το Σάμερχιλ…

  2. Ο/Η odysseas λέει:

    Είναι δύσκολο να ιδρυθούν στην Ελλάδα λόγω νοοτροπίας. Εδώ δεν δουλεύουν σωστά τα πειραματικά, τα εναλλακτικά σχολεία θα δουλέψουν; Δυστυχώς η εκπαίδευσή μας είναι προσανατολισμένη προς το πανεπιστήμιο και όλη η δουλειά γίνεται για να γράψουν καλά τα παιδιά στις εξετάσεις. Πειραματισμός, δοκιμές, εναλλακτικοί τρόποι προσέγγισης τρομοκρατούν την ελληνική κοινωνία καθώς παρεκκλίνουν από το στόχο της Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Αν συνυπολογίσεις και τη γενικότερη πνευματική ένδεια που επικρατεί σήμερα στον ελληνικό χώρο, έχεις όλα τα υλικά στα χέρια σου για να απαντήσεις στα ερωτήματα της τελευταίας παραγράφου.

  3. Ο/Η xrysostomos λέει:

    Προσωπικά μάλλον το έχω πάρει απόφαση ότι δεν πρόκειται να δω ελευθεριακό σχολείο στη χώρα μου, όσο και να το θέλω. Όχι η ελληνική κοινωνία δεν είναι έτοιμη για τέτοια. Συμφωνώ με τον οδυσσέα.

    Αυτό φυσικά δεν με εμποδίζει από το να κάνω το μάθημα μου περισσότερο ελευθεριακό από ότι ο μέσος έλληνας εκπαιδευτικός. Οι μαθητές το πιάνουν το νόημα και γουστάρουν. Και μαθαίνουν. Και αυτό είναι που πρέπει να διαδώσουμε.

    (παρεπιμπτόντως, δημοσίευση περί Summerhill εδώ)

  4. Ο/Η grigoris λέει:

    Συμφωνώ και επαυξάνω! Τέτοια σχολεία μπορείς να τα έχεις κάπου εκεί στην άκρη του τούνελ και να παίρνεις ιδέες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: